Sayt texnik auditi: SEO’dan oldin 20 bandli cheklist
Sayt texnik auditi — Google va Yandex sahifalaringizni topa olishi, o‘qiy olishi va to‘g‘ri indekslashini tekshirish. Usiz kontent va havolalar ko‘pincha behuda ishlaydi: qidiruv tizimi qayta ishlay olmagan narsani reytinglamaydi. Quyida matnga birinchi tahrirni kiritishdan oldin tekshirish kerak bo‘lgan yigirmata band keltirilgan.
Sayt texnik auditi: nimalarni oldindan tayyorlash kerak
Google Search Console, Yandex Webmaster, analitika va CMS admin-paneliga kirish kerak bo‘ladi. Butun domenga bo‘lgan huquqni tasdiqlang, manzilning faqat bitta versiyasiga emas. Asboblardan Screaming Frog kabi crawler (bepul versiyasi 500 tagacha URL’ni aylanib chiqadi), PageSpeed Insights va Rich Results Test yetarli.
Darhol baseline’ni qayd eting: Search Console hisobotlari skrinshotlari, crawling eksporti, PageSpeed ko‘rsatkichlari. Boshlang‘ich nuqtasiz uch oydan keyin audit biror narsani o‘zgartirganini isbotlab bo‘lmaydi.
Indekslash va ochiqlik: 1–5-bandlar
1. robots.txt’ni oching va ishlab chiqishdan qolgan tasodifiy Disallow: / ni qidiring — yangi sayt oylab indeksga tushmasligining tipik sababi. Shablonlardagi noindex meta-tegni ham tekshiring. 2. sitemap.xml’da faqat 200 kodli tirik sahifalar bo‘lsin; 404 va redirektli manzillarni olib tashlang. 3. Search Console’da «Sahifalarni indekslash» hisobotidagi har bir sababni, masalan «Skanerlangan, lekin indekslanmagan»ni, umumiy son bilan cheklanmay tahlil qiling.
4. Har bir shablon turida canonical’ni tekshiring — bosh sahifa, kategoriya, mahsulot kartochkasi, maqola: u sahifaning o‘ziga yoki ongli tanlangan versiyaga ishora qilsin. 5. HTTPS’ni aralash kontentsiz sozlang: https-sahifadagi http rasm va skriptlarni brauzer bloklaydi. Sertifikat amal qilish muddatini ham kuzatib boring.
Dublikatlar, struktura va ichki havolalar: 6–10-bandlar
6. Sayt bitta manzilda ochilsin: http dan https ga va www dan wwwsizga 301-redirekt orqali, aks holda havola vazni nusxalar o‘rtasida bo‘linadi. 7. Crawler’dan title, description va H1 dublikatlarini yuklab oling: turli sahifalardagi bir xil sarlavhalar odatda shablon muammosini bildiradi.
8. Muhim sahifalar bosh sahifadan ikki-uch bosish masofasida bo‘lsin — chuqurlashgan sari ular kamroq aylanib chiqiladi. 9. «Etim» sahifalarni toping: sitemap’dagi URL’larni crawler havolalar orqali topgan ro‘yxat bilan solishtiring. 10. Pagination va filtrlar: keyingi sahifalar alohida URL’li oddiy <a href> havola bo‘lsin, deyarli bir xil sahifalarni ko‘paytiradigan filtr parametrlarini canonical yoki noindex bilan yoping.
Tezlik, Core Web Vitals va mobil versiya: 11–15-bandlar
11. LCP’ni mobil versiya uchun ko‘ring: yaxshi — 2,5 soniyagacha, yomon — 4 dan yuqori. Faqat laboratoriya testiga emas, real foydalanuvchilar ma’lumotiga tayaning. 12. CLS: yaxshi — 0,1 gacha; siljishni width va height’siz rasmlar hamda kech yuklanadigan bannerlar keltirib chiqaradi. 13. INP 2024-yil martida FID o‘rnini egalladi, yaxshi — 200 ms gacha; javobni og‘ir analitika skriptlari va chat-vidjetlar sekinlashtiradi.
14. Rasmlar: WebP yoki AVIF o‘rniga JPEG va PNG hamda bir necha ming piksellik originallar — internet-do‘konlarda sekin LCP’ning tez-tez uchraydigan sababi. 15. Mobil versiyani qo‘lda tekshiring: Google «Mobil qurilmalar uchun qulaylik» hisobotini yopgan, shuning uchun telefonda va Lighthouse’da shrift, tugmalar orasidagi masofa va desktop bilan bir xil mazmunni ko‘ring. Faqat ofis Wi-Fi’sida emas, sekin 4G profilida ham sinab ko‘ring.
Razmetka, hreflang va javob kodlari: 16–20-bandlar
16. Tuzilmali ma’lumotlarni Rich Results Test’da tekshiring: internet-do‘kon uchun Product va BreadcrumbList, ofisli kompaniya uchun LocalBusiness, blog uchun Article; razmetka ko‘rinadigan matnga mos kelsin. 17. ru/uz/en uchun har bir til versiyasi o‘ziga va qolganlariga, x-default bilan birga, havola qilsin; bir tomonlama bog‘lanishlarni Google e’tiborsiz qoldiradi.
18. Title va description butun sayt bo‘ylab noyob bo‘lsin. 19. Sahifada bitta H1 va darajalarni o‘tkazib yubormaydigan sarlavhalar ketma-ketligi bo‘lsin. 20. Navigatsiyali maxsus 404-sahifa, o‘chirilgan sahifalar uchun 410 yoki 301 bo‘lsin, «yumshoq 404» — «topilmadi» matni bor, lekin 200 kodli sahifalar — bo‘lmasin. Shu bilan birga ketma-ket bir necha redirektdan iborat zanjirlarni tuzating.
Ko‘p beriladigan savollar
Sayt texnik auditi qancha vaqt oladi? Bir necha yuz sahifali sayt uchun hisobot bilan birga odatda bir necha kundan ikki haftagacha; yirik do‘konda uzoqroq. Tuzatishlar muddati dasturchi navbatiga bog‘liq.
Qancha turadi? O‘zbekiston bozori bo‘yicha mo‘ljal: bir martalik audit uchun sahifalar soni va tekshiruv chuqurligiga qarab taxminan 1 500 000–8 000 000 so‘m. Bu faqat mo‘ljal, aniq narx saytni ko‘rgandan keyin aytiladi.
Auditni o‘zim o‘tkaza olamanmi? Ha, bandlarning ko‘pini bepul asboblar bilan tekshirish mumkin. Server loglari, JavaScript renderingi va migratsiyalarni mutaxassisga topshirgan ma’qul.
Auditni qanchalik tez-tez takrorlash kerak? Yarim yilda bir marta va yirik o‘zgarishlardan keyin: redizayn, CMS yoki domen almashishi, yangi til qo‘shilishi.
Avval nimani tuzatish kerak? Indekslashga xalaqit beradigan narsani: noindex, robots, canonical, muhim sahifalardagi 5xx va 404 xatolarini.
Audit natijalari bilan nima qilish kerak
Topilmalarni uch guruhga ajrating: indekslashni to‘sadi (noindex, robots, canonical, 5xx) — darhol tuzating; aylanib chiqishga xalaqit beradi (dublikatlar, etim sahifalar, redirektlar); foydalanuvchi tajribasini yomonlashtiradi (tezlik, razmetka). Har bir vazifaga ijrochi, muddat va tekshirish usulini belgilang.
Indekslash va dublikatlar odatda kunlar ichida tuzatiladi, natija bir necha haftada ko‘rinadi. Core Web Vitals dasturchini talab qiladi, dala metrikalari esa taxminan bir oylik sirpanuvchi oyna bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun natijani baseline bilan ertasi kuni emas, 4–8 haftadan keyin solishtiring.
Vazifani mutaxassislarga topshirmoqchi bo‘lsangiz: 4 Digital studiyasida SEO ilgari surish oyiga 3 600 000 so‘mdan boshlanadi, avval texnik audit o‘tkazib, keyin kontentga o‘tgan ma’qul.